No. 02 / Ayrıntılar
İyi bir basın bülteni başlığı nasıl yazılır?
Başlık, haberi söyler; merak uyandırmaya çalışmaz. Gazeteci başlığı okuduğunda kim, ne yaptı sorusunu yanıtlayabilmelidir. Fiil kullanılır, kurum adı mümkünse başta yer alır ve gereksiz sıfatlar çıkarılır. Örneğin “Büyük bir heyecanla duyurduk” yerine “Belediye ile işletme arasında yeni protokol imzalandı” gibi bir yapı tercih edilir. Uzunluk altmış-yetmiş karakteri geçmemelidir; arama sonuçlarında ve e-posta konu satırında kesilmemesi için. Slogan, ünlem işareti ve büyük harfle yazılmış kelimeler kullanılmaz. Alt başlık, haberin ikinci önemli bilgisini taşır. Başlık yazıldıktan sonra metnin geri kalanı okunmadan yalnızca başlık bir başkasına gösterilir; anlam çıkmıyorsa yeniden yazılır. Başlığın yanı sıra özet cümlesi de gözden geçirilir, çünkü birçok haber sitesi ve e-posta programı yalnızca bu iki bölümü gösterir.
Basın bülteni gönderimi için en uygun gün ve saat nedir?
Kesin bir saat yoktur, ancak haber masalarının çalışma düzenine uygun bir pencere seçilebilir. Hafta içi sabah saatleri, muhabirlerin günlük planı yaptığı dönem olduğu için tercih edilir; pazartesi sabahı yoğun, cuma öğleden sonrası ise ilgi düşük olabilir. Etkinlik haberlerinde bülten etkinlikten önce davet olarak, etkinlik günü ise fotoğraflı haber olarak ikinci kez gönderilir. Yayın yasağı ya da belirli bir saate kadar bekletme isteği olan haberlerde bu sınır metnin en başına yazılır. Resmî tatil ve büyük gündem günleri, örneğin seçim ya da afet haberleri yoğun olduğunda bülten ertelenir. Gönderim saatleri kayda alınarak hangi zamanlarda dönüş geldiği zamanla gözlemlenir. Takvimde ayrıca gazetecinin bölgedeki yerel etkinlikleri de gözetilir; aynı gün başka önemli bir olay varsa bülten başka bir güne alınır.
Basın bülteni kaç kelime olmalı ve hangi sırayla yazılır?
Bülten genellikle dört yüz kelimeyi geçmez; çoğu duyuru için üç yüz kelime yeterlidir. Sıra ters piramit biçimindedir: en önemli bilgi başta, ayrıntılar sonda yer alır. İlk paragraf kim, ne, ne zaman, nerede ve neden sorularını yanıtlar. İkinci paragraf konuyu açan bir alıntı ya da rakam taşır; alıntı gerçek bir kişiye ait olmalı ve onun onayını almalıdır. Üçüncü paragraf arka plan bilgisidir. Sonda kısa bir kurum tanıtımı ve iletişim kişisinin adı, telefonu ve e-postası bulunur. Cümleler kısa tutulur, sektör jargonu açıklanır. Metin gönderilmeden önce tarih, isim, unvan ve rakamlar tek tek kontrol edilir. Bültenin altına bir dosya adı ve sürüm tarihi eklenir; aynı haberin birkaç farklı hâli dolaşıma girerse hangisinin geçerli olduğu anlaşılabilir.
